Cậu cầm bó đuốc cháy rực đi đầu tiên. Sau là mẹ xách vài thứ đồ dùng gia đình. Nó 4 tuổi, em 2 tuổi lũn cũn theo sau mẹ và cậu. Hôm nay, mẹ con nó dọn đến nhà mới. Bố giờ này đang ở một vùng trời nào đấy giữ cho Tổ quốc bình yên. Thống nhất đất nước đã 10 năm rồi, nhưng đất nước nhỏ bé này vẫn ngày đêm oằn mình chống chọi với bao thế lực muốn xâm chiếm và tái chiếm. Bố – một sỹ quan quân đội, người là niềm tự hào của mẹ con nó và cũng là trụ cột trong gia đình đáng nhẽ phải có mặt ở nhà giờ này nhưng giờ không có mặt để cùng dọn về nhà mới với mẹ con nó cũng là chuyện hiển nhiên thôi.

3 mẹ con háo hức với ngôi nhà mái cọ. vách còn thơm mùi đất này. Vậy là từ hôm nay, nó không còn phải ăn cơm cùng lũ chuột nữa rồi. Eo ơi, chúng to phát khiếp, mắt thì láo liên mà mồm vẫn tìm được những hạt cơm rơi, thậm chí chúng còn mò được vào cả mâm cơm đơn sơ của 3 mẹ con. Nó sợ chuột. Thấy chuột là ốm. Mẹ đã phải đặt biệt hiệu cho em là “chít” để nó quen nhưng nó vẫn sợ. Thế mà nó phải sống chung với chuột, ăn và ngủ với chuột nữa chứ. Híc.

Nó cũng thấy thật vui khi hôm nay mẹ nó thổi một nồi cơm trắng tinh thật to và thịt một con gà cũng thật to. Mẹ muốn mời mọi người đã giúp mẹ dựng căn nhà nhỏ này ăn với mẹ 1 bát cơm. Nhưng tất cả đều từ chối. Có bác còn mắng mẹ nó: để gạo và gà đấy mà nuôi con nữa chứ. Ôi, cái nghèo. Người ta vẫn bảo nghèo thì hèn mà sao cái nghèo của những người xóm giềng đó thật ấm áp, nồng hậu đến thế. Nó còn nhỏ quá, chưa cảm nhận được cái tình ấy, chỉ thấy ngơ ngác khi mọi người không ai chịu ở lại.

Mẹ thắp hương, khấn lầm rầm vài 3 câu gì đó rồi quay sang bảo 2 chị em quỳ xuống, chắp tay vái theo mẹ. Những đôi bàn tay nhỏ xíu áp vào nhau thật chặt, những ánh mắt trong veo ngước nhìn khói hương đang cháy, 2 chị em nó không biết phải cầu điều gì những vẫn dập đầu giống như mẹ.

Giờ nó mới có dịp ngắm nhìn ngôi nhà mới này. Nhà mới của mẹ con nó ngay cổng cơ quan mẹ làm, chênh vênh theo sườn đồi miền đất trung du. Đầu nhà vài ba bụi tre kẽo kẹt theo gió. Ngôi nhà nó nằm riêng lẻ. Bên phải không phải nhà bác Thịnh, bên trái không phải nhà cô Thu. Nó không còn được chạy sang nhà bác Thịnh ăn vụng miếng cơm, chạy sang nhà cô Thu ăn vụng miếng bánh nữa rồi. Dàn đồng ca đến bữa cơm không chịu ăn bị mẹ mắng và khóc của tụi nhỏ giờ nó cũng không còn được nghe nữa. Nó thấy ngùi ngùi. Nó nhớ ngôi nhà tập thể dột nát đó, chật chội đó và đầy chuột đó. Nhưng mẹ rất vui. Em cũng rất vui. Cứ bi ba bi bô. Giờ mẹ con nó đã có một căn nhà riêng, rộng thênh thang và khi bố về sẽ không thiếu chỗ ngủ nữa. Hì. Bố biết mẹ làm nhà nhưng không tin lại là một ngôi nhà to như thế này đâu nhỉ. Nó mong bố về quá. Không có quà cho chị em nó đâu nhưng nó sẽ được trèo lên cổ bố, được cọ má vào cái cằm đầy râu của bố. Em cũng sẽ trèo lên bắt bố bế. Rồi 3 bố con cùng cười khanh khách. Còn mẹ sẽ chỉ cười mỉm thôi. Mẹ vui tính, hay cười nhưng bố về là mẹ nó hiền như cô Tấm, bẽn lẽn đến lạ.

Thời gian trôi đi. Cuộc sống ngày một thay đổi. Con người ta cũng có nhiều cái mới, đặc biệt “nhà mới” là 1 điều gì đó rất “bước ngoặt” của 1 gia đình. Bản thân nó sau này cũng mơ về một ngôi nhà mới của riêng nó với chồng và các con nó. Nhưng căn nhà mới đầu tiên của gia đình nó vẫn còn in sâu trong ký ức tuổi thơ đó. 5 năm sau cái ngày vào nhà mới, bố về làm kinh tế và đã xây được 1 căn nhà cấp 4, 2 gian và sau đó 10 năm nhà nó đã có nhà 2 tầng, nền lát gạch men sáng bóng với nhiều tiện nghi hiện đại. Nhưng nó vẫn không thể quên cái mùi đất vách ngai ngái đó. Không thể quên những đêm mưa 3 mẹ con lại cầm chậu đặt vào những chỗ giột cho khỏi ướt cả nhà. Không thể quên cả cái cảm giác thênh thang không hiểu của niềm vui có ngôi nhà mới rộng rãi hay không có nhà bác Thịnh và cô Thu bên cạnh.

– Hôm nay lại rau xà lách sống hả mẹ? Con ko ăn đâu. Tanh lắm.

Mẹ đi làm. Trưa về chỉ kịp thổi nồi cơm và nhổ mấy rau xà lách ở vườn. Mẹ nhìn nó:

– Thế ăn với gì bây giờ? Chấm với muối trắng cũng ngon lắm đó. Xem mẹ này! A!

Mẹ vừa nói vừa cuốn cái lá rau tròn lại và chấm vào đĩa muối để bên, nhai ngon lành. Nó bắt chước. Nhưng khi bỏ vào mồm, nhai được mấy miếng là nó lại không chịu được, nhổ ra ngay.

– Con chịu thôi. Nó rơm rớm nước mắt. Mẹ cũng rơm rớm.

– Chiều mẹ về đánh cá rim sau. Con ăn cơm không vậy.

– Dạ. Nó và miếng cơm không nhạt thếch và hơi hơi mùi bao vào mồm. Tự an ủi, như mình vẫn còn sướng hơn bao trẻ em khác không có cơm ăn và vui vì nghĩ tới bữa chiều với mấy con cá rim mặn.

Nhà của nó có 1 cái ao. Nói là cái ao cho oai nhưng chắc không to hơn cái giường mẹ con nó nằm. Mẹ mua ít cá giống về thả trong đó. Mẹ làm một cái vó từ cái màn một rách. Cái vó chắc to hơn cái mâm chút thôi. Nhưng với nó tất cả như vậy đều rất to rồi. Trước khi đi làm mẹ thả vào đó vài hạt cơm và đặt xuống ao. Chiều về nhấc lên thể nào cũng có vài chú cá rô xui xẻo nằm trong lưới. Những con cá đó được mẹ rim mặn với muối trắng ăn rất được cơm. Có lẽ nó thích ăn cá rim từ đó và sợ rau xà lách từ cũng như rau sống từ đó.

Có những thứ chúng ta không hiểu vì sao chúng ta lại thích và không hiểu sao chúng ta lại ghét. Có lẽ bắt nguồn từ những ký ức thơ bé đó. Những điều đó tưởng chừng như đã quên trong cuộc sống bận rộn, hối hả hằng ngày nhưng thực ra nó vẫn còn đó, nguyên vẹn đến không ngờ. Ngày hôm nay, khi tự tay làm những món ăn cho cả gia đình, nó lại nhớ lại những bữa cơm đơn sơ ngày nào. Và có thể vì lẽ đó mà nó nấu ăn ngon hơn, vừa miệng hơn và không quên gia vị nào, cả gia vị tình yêu gia đình.

Éc! Éc! Đừng bắt tôi đi! Đừng bắt tôi xa mẹ và các anh chị em!

Mình sợ lắm nhưng không thể làm thế nào khác được. Con người là chúa của muôn loài. Loài lợn chúng mình sinh ra đã bị con người bắt nhốt vào chuồng, vỗ béo rồi đem xả thịt, xả xương ra từng mảnh mà nấu mà xào. Nghĩ đến đó mình chẳng muốn sống tiếp nữa. Nhưng họ vẫn bắt mình sống và ăn thật nhiều nữa.

Hôm nay, chủ nhà đem bán từng anh chị em của mình. 1 người phụ nữ đến và chọn mình. Trông cô ấy không xinh đẹp nhưng nhìn hiền lành và tốt bụng. Mình chắc sẽ được ăn ngon đây.

Mình được cô ấy đưa về. Một cái chuồng thật xinh và chắc là mới vì không thấy mùi phân của những con lợn nếu đã từng sống ở đây. Cái chuồng của mình nằm đằng sau cái bếp khá đơn sơ cạnh ngôi nhà mái cọ cũng đơn sơ nốt. Vậy mà mình đã vội mừng vì những bữa ăn. Híc.

– Mẹ ơi! Nhà mình nuôi lợn à?

Tiếng một cô bé gái lanh lảnh.

– Đâu, đâu? Chị ơi! Cho em xem con lợn con với.

1 cô bé gái khác. Cô này chắc chỉ to hơn mình một chút thôi. Cô kiễng kiễng chân ngó qua thành chuồng của mình.

– Ịt ịt! Mẹ ơi nó kêu ịt ịt. Nó đói hả mẹ.

Cô bé thắc mắc

– Uh. Nhưng tẹo nữa mới cho nó ăn. Mẹ đang nấu cám.

Nói đến cám là tôi thấy nở hết cả mũi. Từ nãy mùi cám thơm nức làm tôi thấy thèm ăn lắm nhưng không biết có phải cho mình. Vì con người giờ vẫn còn có vài gia đình ăn cám giống như chúng tôi. Phần cám đó dành cho mình rồi. Tôi vúi quá, kêu to.

– Éc! Éc!

– Oa! – Em bé gái sợ quá khóc to, buông tay khỏi thành chuồng.

– Có chuyện gì vậy? – Mẹ hỏi.

– Con lợn kêu. Em sợ, mẹ à. – Tiếng cô chị đáp lại và dỗ em. – Thôi chị em mình ra chỗ khác chơi nha.

Đó là ngày đầu tiên tôi sống trong gia đình đó. 1 người mẹ vừa đi làm vừa nuôi hai đứa con. Thỉnh thoảng cuối tuần có 1 người mặc đồ xanh, vai đeo 1 miếng gì màu đỏ về nhà 1 tối. Hình như đó là bố của 2 cô bé. Người bố đó đi vắng suốt nhưng 2 cô bé còn biết mặt bố. Mình từ lúc sinh ra đã không biết mặt bố như thế nào rồi. Buồn quá. Giờ mình cũng chẳng có cơ hội biết mặt bố nữa.

Hằng ngày, mình không phải làm gì và vẫn được ăn 2 bữa cám đều đặn. 2 cô bé thình thoảng bỏ cho mình khi nắm rau muống, khi nắm rau lang sống. Nhưng sao mình vẫn không béo lên được. Người mẹ hằng ngày khi cho mình ăn vẫn chép miệng:

– Sao nó chậm lớn thế nhỉ?

Rồi cô ấy đi hỏi mọi người cách chăm mình. Mình thấy thương cô ấy và 2 cô bé. Nếu mình mau lớn, họ đem thịt và sẽ đổi được nhiều đồ dùng, quần áo mới và cả sách vở cho cô chị đi học. Gia đình họ nghèo mà vẫn chăm chút mình. Mình muốn đền đáp lại nhưng sao mình vẫn gầy quá, Chẳng biết vì sao nữa.

6 tháng, mình lên được 15kg. Người mẹ lại chép miệng nói với người thanh niên:

– Đành thịt vậy, chứ để thế này ngày càng lỗ. Em giúp chị thịt nó nhé.

Biết là sẽ có ngày này và tôi đã từng rất sợ nó. Nhưng nòi giống chúng tôi sinh ra đã là như vậy rồi. Hôm nay, tôi lại cảm thấy vui vì giúp cho mẹ con họ có một bữa ăn tươi. Chỉ tiếc là tôi không béo lên nhiều để giúp họ được nhiều hơn 1 bữa ăn.

Các bạn à! Đừng nghĩ cuộc sống này tàn nhẫn với chúng ta. Đừng nghĩ rằng chúng ta sinh ra, sống rồi chết sao vô nghĩa. Vẫn có một góc cuộc sống nào đó, vẫn có 1 ai đó cần chúng ta và chúng ta là ý nghĩa sống đối với họ. Hãy sống để khi bạn rời xa thế giới này không thấy hối tiếc, không phải nói: giá mà……