Có mấy ai biết được, người mà mình yêu sâu đậm nhất, người mà mình nhất quyết dù mọi hoàn cảnh cũng không chịu chia lìa, thậm chí hy sinh cả mạng sống để bảo vệ lại là chính mình.

Bạn biết rõ ăn vào vẫn mập, nhưng bạn vẫn ăn vì bạn thích mà, cảm giác ngon miệng bạn vẫn cứ thích.

Bạn biết rõ dùng điện thoại nhiều đau mắt mà, nhưng bạn vẫn xài vì bạn thích mà, cảm giác lướt lướt bàn phím, phóng tâm với những câu chuyện của người khác khiến bạn vẫn cứ thích.

Bạn biết rõ công việc đó là không tốt, nhưng bạn vẫn làm vì bạn thích mà, cảm giác có một công việc gì đó để làm khiến bạn vẫn cứ thích.

Bạn biết rõ lao lực nhiều thì bệnh tật mà, nhưng bạn vẫn lao lực vì bạn thích mà, cảm giác có nhiều tiền, danh vọng sau các lao lực khiến bạn rất hả hê và bạn vẫn cứ thích.

Bạn biết rõ điều đó là điên rồ, nhưng bạn cứ nhảy vào vì bạn thích mà, cảm giác bạn sẽ là anh hùng, được ghi danh khiến bạn vẫn cứ thích.

Bạn biết rõ yêu người đó là dở hơi mà, nhưng bạn vẫn cứ yêu vì bạn yêu mà, cảm giác được yêu một ai đó còn hạnh phúc hơn được ai đó yêu và bạn vẫn cứ thích.

Cái tôi vi tế cứ tăng dần, tăng dần. Nó chẳng thể lộ diện mà khéo léo núp bóng dưới các danh nghĩa làm không toan tính, cho đi tất thảy, yêu vô điều kiện… Nhưng có thật thế không?

Bạn đang bị chính mình đánh lừa, bị chính mình làm cho mê muội. Chẳng có gì là không toan tính, vô điều kiện cả. Vì nếu có tâm bạn sẽ luôn nở nụ cười đầy yêu thương, mắt bạn nhìn đầy trìu mến và sự từ ái phát ra từ quanh bạn một cánh dịu dàng thuần khiết, ngát hương như một cánh hoa quỳnh.

Bạn vẫn ồn ào, bạn vẫn nảy cà tưng, bạn vẫn thấy kết quả được thì vui, buồn thì không vui bằng dù rằng bạn đã không còn các trạng thái tiêu cực như buồn chán hay thất vọng. Nhưng bạn đã rơi vào cái bẫy của bản ngã khiến bạn không chỉ ái luyến chính mình mà còn không thể rời xa chính mình.

Bạn hân hoan, bạn hỷ lạc trong cái yêu thích của bạn. Và bạn biết không? Vườn hoa của bạn đầy sắc mà không có hương. Nụ cười của bạn luôn mỉm mà không có tình. Người ta chỉ thấy bạn chứ không hề cảm được bạn và chạm được bạn. Bạn có đó cũng tốt, không có đó cũng tốt. Rồi cuối cùng, chỉ có chính bản thân bạn tự đau khổ vì đã tự yêu chính mình. Một tình yêu ngu ngốc, vô minh.

Bạn đừng vội khóc, hay cũng đừng vội gì thế này? Rồi một ngày bạn sẽ nhận ra, bạn thật là đáng thương.

Giới sinh ra để tuân thủ theo hay tự nhiên giữ được giới do nhận biết đúng sự thật?

(Thật cũng rất giống với kiểu: thèm ăn này kia do cơ thể đòi hỏi hay thực chất là thiếu chất nên đòi?)

Hệ thần kinh thực vật đang vô thức điều khiển các hành vi, cảm xúc và tâm lý của mỗi con người. Và con người thì cứ gào lên, tôi thích thế, thế là đúng, thế là tốt. Nhưng thật sự tiếc rằng chỉ có bạn thấy thế. Không phải ai cũng thấy giống bạn, nghĩ giống bạn hết.

Thực ra, cuộc sống, sống kiểu nào cũng được, cũng tốt, cũng hay theo cách của chính họ. Tôi nhớ khi tôi hỏi thầy dạy thanh nhạc của tôi: sao trò hát bình thường cũng thấy cảm thấy hay mà, hát kiểu phải nén giữ hơi ở bụng thấy khó quá. Thầy trả lời: đúng rồi, kiểu nào cũng hay, nhưng đó không phải là hát. Rồi khi tôi tập giữ được hơi ở bụng, thì đôi lúc cảm xúc bài hát khiến tôi trượt hơi. Thầy nói: chỉ cần buông lỏng là nó lại không phải là hát rồi.

Vậy đó. Chỉ là việc hát thôi, chúng ta cũng cần lấy hơi, nén bụng, mở khẩu hình cho chuẩn. Nhưng đó là khi ta chưa biết đúng sự thật ta phải tập và chỉnh. Còn khi ta biết hát là phải ngần đó thứ, nó không chỉ giúp âm thanh của ta vang hơn xa hơn, còn có thể nói lâu và dài hơn, tốt cho sức khỏe hơn. Khi cơ thể đã hiểu hát là phải như thế thì tự dưng cứ khi nào bạn mở miệng ra kể cả nói hay hát thì nó cũng tự dưng đúng giúp bạn không bị mệt, rát cổ, và vẫn giữ được năng lượng ở trong người.

Giới không phải tự nhiên đặt ra để bắt hành giả phải theo. Giới là chỉ ra những điều, hành vi mà con người chỉ cần buông lỏng thân, thọ, tâm, pháp của mình thôi là dễ dàng phạm phải. Đó cũng chính là những điều hành giả cần biết đó là do mỗi con người đang hiểu sai sự thật, đang không sống với sự thật thì mắc lỗi. Chỉ cần hiểu như vậy, sẽ biết cách luyện tập, quán chiếu làm sao nhận thức đúng sự thật thì giới tự giữ, không hề phải đè nén, nhiếp phục.

Sinh ra là kiếp người, kỹ năng quan trọng nhất kiếp này được mang theo đó là khả năng tự học. Nhờ khả năng tự học mà con người có thể biết được đúng sự thật để mà thoát khỏi các ràng buộc, nghiệp hành. Kiếp người ngắn ngủi, còn chờ gì mà không tinh tấn thực hành.

Mỗi một thời, ta chọn cách làm người lính một kiểu vì rằng Kẻ thù lớn nhất của mỗi người là chính mình.

Người ta hay nói: sướng mà không biết đường sướng. Đó chính là vì cái tâm ta đã không chịu lặng yên với cái SI trong tâm mình.

SI là một trạng thái không Tham, không Sân, nhưng chính vì không Tham không Sân mà sinh ra buồn chán mà người ta đi tìm một cái gì đó để thay thế.

Si chiếm đa số trong đời sống của mỗi con người. Vì Si nên không thích ngồi yên một chỗ. Vì Si mà k chịu cảnh gia đình yên ả. Vì Si mà k thích một khung cảnh bình thường. Và con người ta nghĩ ra mọi cách để Refresh, để thay đổi, để đỡ buồn chán hơn. Và vì Si mà ta lại nảy sinh tâm tìm cầu, lại dẫn tới tham, không được thì sân, được rồi thì lại nhanh chóng rơi vào Si và lại tiếp tục đi tìm cái mới để thay thế trạng thái cũ. Nên lòng tham của con người vô đáy là như thế. Bị SI chi phối và lôi kéo.

Si còn dẫn tới đau khổ là người ta phải luôn luôn tìm kiếm và không chịu để cho tâm mình yên ắng. Như những người thích hội hè, ăn nhậu, họ không thể bình yên được nếu vài ba ngày không có một bữa tụ tập. Như những người thích vũ hội, họ không thể bình yên được nếu vài ba ngày không có một buổi nhảy múa. Những người thích làm việc, họ cũng không để mình bình yên được nếu không có việc gì để làm. Ngay cả những người làm việc thiện, cứu giúp người khác, họ cũng không thể bình yên được nếu không có cái gì để giúp. Và tất cả những đáp án trên đều cùng một cái là họ sẽ phải lao ra ngoài đường, tìm cái gì, làm gì đó để thỏa mãn cái sự buồn chán của họ.

Mọi người đang bị chính mình lôi đi xềnh xệch như một bị thịt. Ấy mà họ đâu có biết. Họ chỉ đang vọng tâm vào điều hay nơi họ sắp tới: một bữa nhậu, một quanh cảnh đẹp, một cuộc vui chơi, một việc làm…. Họ để cho ngôi nhà trong tâm mình hoang vu, cỏ mọc đầy, rác chất đầy, hôi thối và bốc mùi. Nó bốc mùi tới nỗi chính bản thân họ không thể nhận ra. Nhưng lại hỉ hỉ hả hả rằng ta đang rất vui vì ta đang sắp tới nơi cần tới, làm điều cần làm. Họ có biết đâu rằng, không chỉ là họ đang tự hủy hoại chính tâm mình mà bao nhiêu điều tốt đẹp hay năng lượng họ có được đều đang bị tiêu phí vào tất cả những thứ trên.

Ai đó sẽ nói, những việc vô bổ thì k sao, chứ đi làm hay đi giúp đỡ người khác cũng tiêu trừ năng lượng sao. Đúng vậy. Đúng ở chỗ là bạn đang để cho ngôi nhà tâm của mình hoang vu còn tâm thức của mình ồn ĩ ở cái nơi công việc bạn làm đó. Bạn mong cầu điều gì ở đó? Thành công, đức thiện, nhân quả… Tất cả đó mới là điều không tốt chứ không phải bạn hành động là không tốt.

Cái Si của kẻ phàm phu thật dễ nhận biết. Nhưng cái Si của người tu tập khi đạt tới trạng thái không Tham không Sân thậm chí vật chất đủ đầy rồi mới gọi là nguy hiểm. Đó là một cảm giác mênh mang mênh mang. Rốt cuộc chẳng biết mình cần gì, phải làm gì. Nếu không thì là cảm giác không muốn thay thế trạng thái trung dung này mà an trú trong nó với mọi điều kiện tốt đẹp.

Nhưng phàm là kẻ phàm phu hay đã là bậc tu tập, điều quan trọng là luôn luôn chánh niệm, nhận biết rõ trong tâm ta đang khởi niệm điều gì để mà quán chiếu và đoạn trừ. Tuy nhiên, kẻ phàm phu mãi là phàm phu vì chẳng thể hiểu nổi những điều trên. Bậc tu tập nếu không kiên định thì một bước thôi cũng có thể phá hủy đạo tâm của mình.

Anh dũng chiến đấu, kiên định lập trường, mục tiêu, mới có thể chiến thắng nỗi cám dỗ đang sôi sục trong tâm mình.

Trong màn đêm. Hai hàng mi đang dần dần khép lại. Đôi tay và đôi chân đã mệt mỏi sau một ngày dài. Từng phân tử cơ, da bắt đầu thả lỏng. Tai cũng không muốn nghe những âm thanh bên ngoài mà lắng lại. Hơi thở cũng không còn dồn dập vì phải vội vàng cho một việc gì đó. Trí não cũng không còn muộn phiền giải quyết một công việc dang dở hay mải miết đuổi theo một kế hoạch nào nữa. Là lúc bạn có thể lắng nghe những rung động quanh mình.

Việc nghe này có thể chẳng có gì thú vị cả. Nhưng cứ kiên trì đi. Sau sự nhàm chán là những khám phá hay ho về cơ thể. Những cơn đau bắt đầu xuất hiện. Sự khó chịu xuất hiện. Bạn nghe chúng, cứ nghe tới không nghe được thì thôi. Như kiểu bạn vặn volum của loa tới khi nào k chịu d thì xoay lại. Dần dần bạn nghe được chính hơi thở của mình. Nghe được nhịp tim của mình. Nghe tiếng lọc ọc trong bụng. Nghe làn gió đang mơn man trên da thịt. Nghe thấy những bọt khí đang lăn tăn và tan dần trên lưỡi.

Thực hành vào ban đêm, nơi tĩnh lặng rồi thì bạn thực hành tới ban ngày, bất kể lúc nào bạn nhớ ra. Thường thì sẽ thực hành được khi mọi thứ yên lành. Khi đi xe máy, khi ngồi ô tô, khi chờ đèn đỏ,…Bạn thở thế nào? Tim đang đập ra sao? Các cử động trên các khớp xương như thế nào? Từng lỗ chân lông tương thích với môi trường kiểu gì…

Thực hành khi tâm bình rồi thì tới thực hành khi tâm động. Thực ra là khó lắm, vì lúc đó loạn mà. Chẳng nhớ ra gì cả mà làm đâu. Chỉ điên và điên thôi. Hay chỉ buồn và buồn thôi… Nhưng trong cơn bĩ cực đó. Chừng nào có 1 tia sáng nảy ra nhắc nhớ bạn thực hành theo dõi các điều trên thì bạn lập tức thực hành ngay. Mới thì ít, rồi dần thì nhiều hơn. Và dường như bất kể lúc nào bạn cũng có thể thực hành các quan sát trên để mà chẳng còn chỗ cho buồn, đau, khổ, chán, thấy vọng hay muộn phiền nữa.

Đó là một chút về thực hành Tứ niệm xứ. Không mạn đàm xa hơn hay điều gì khác ở đây nữa.

Chỉ khi bạn sợ hãi, chỉ khi bạn không tin vào chân tính của mình, không đặt niềm tin vào sự kết nối với chân nguyên thì bạn sẽ dễ dàng hoang mang và mất kiểm soát.